Artykuł 16 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przyjętej 2 kwietnia 1997 roku, definiuje samorząd, jako: „Ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową. Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną cześć zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność”.

Struktury samorządu lokalnego zostały w Polsce przywrócone w 1990 roku. Podstawową i zarazem najniższą jednostką samorządu lokalnego jest gmina. Gminy tworzą powiaty, te z kolei - województwa, których jest 16.

Ciałami samorządu lokalnego sprawującymi władzę i nadzór są Rady, które działają na trzech poziomach. Ustanawiają lokalne prawodawstwo, przyjmują budżet i nadzorują jego realizację, nakładają lokalne podatki i opłaty oraz przyjmują rozporządzenia w sprawie praw własności.